ПОДОЛАННЯ МОВЛЕННЄВОЇ ТРИВОЖНОСТІ У КУРСАНТІВ НА ЗАНЯТТЯХ З ІНОЗЕМНОЇ МОВИ

Автор(и)

DOI:

https://doi.org/10.31865/2414-9292.25.2026.365928

Ключові слова:

мовленнєва тривожність, курсанти, іноземна мова, авіаційний персонал, морально-психологічне забезпечення, комунікативна компетентність, методика навчання, безпечне освітнє середовище

Анотація

У статті досліджується феномен мовленнєвої тривожності у курсантів – майбутніх льотчиків, вертольотчиків і офіцерів морально-психологічного забезпечення – у процесі навчання іноземної мови. Розглянуто природу, джерела та прояви мовленнєвої тривожності в умовах військового закладу вищої освіти. Здійснено аналіз вітчизняних і зарубіжних досліджень із проблематики мовленнєвої тривожності. Проаналізовано специфічні чинники, що зумовлюють підвищений рівень тривожності саме у представників зазначених категорій курсантів. Запропоновано комплекс педагогічних стратегій і методичних прийомів подолання мовленнєвої тривожності, адаптованих до особливостей військово-льотної підготовки. Обґрунтовано доцільність використання симуляційних вправ, рольових ігор з фаховим спрямуванням та технологій формативного оцінювання для зниження рівня тривожності курсантів.

Посилання

Aida, Y. (1994). Examination of Horwitz, Horwitz, and Copeʼs construct of foreign language anxiety: The case of students of Japanese. The Modern Language Journal, 78(2), 155–168.

Alqahtani, A. F. (2018). English Language Learning Motivation and English Language Learning Anxiety in Saudi Military Cadets: A Structural Equation Modelling Approach. Arab World English Journal, 9(3), 45–60.

Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84(2), 191–215.

Dörnyei, Z. (2005). The Psychology of the Language Learner: Individual Differences in Second Language Acquisition. Lawrence Erlbaum Associates.

Eysenck, M. W., & Calvo, M. G. (1992). Anxiety and performance: The processing efficiency theory. Cognition and Emotion, 6(6), 409–434.

Gregersen, T., & Horwitz, E. K. (2002). Language learning and perfectionism: Anxious and non-anxious language learnersʼ reactions to their own oral performance. The Modern Language Journal, 86(4), 562–570.

Gustafsson, H., & Eriksson, M. (2024). Military English language education: a scoping review of 30 years of research. The Language Learning Journal, online first.

Horwitz, E. K., Horwitz, M. B., & Cope, J. (1986). Foreign language classroom anxiety. The Modern Language Journal, 70(2), 125–132.

ICAO Doc 9835 AN/453 (2010). Manual on the Implementation of ICAO Language Proficiency Requirements. 2nd ed. Montreal: ICAO.

Kim, H., & Elder, C. (2009). Understanding aviation English as a lingua franca: Perceptions of Korean aviation personnel. Australian Review of Applied Linguistics, 32(3), 23.1–23.17.

Kim, H., Park, S., & Lee, J. (2023). The challenges of radiotelephony communication and effective training approaches: A study of Korean pilots and air traffic controllers. English for Specific Purposes, 72, 26–41.

Krashen, S. D. (1982). Principles and Practice in Second Language Acquisition. Pergamon Press.

MacIntyre, P. D., & Gardner, R. C. (1994). The subtle effects of language anxiety on cognitive processing in the second language. Language Learning, 44(2), 283–305.

McCroskey, J. C. (1977). Oral communication apprehension: A summary of recent theory and research. Human Communication Research, 4(1), 78–96.

Miller, Z., & Ziegler, N. (2020). Foreign language learning motivation in a U.S. military academy: A comparative case study on the effects from the learning environment. Applied Language Learning, 30(1), 1–28.

Pekrun, R. (2006). The control-value theory of achievement emotions: Assumptions, corollaries, and implications for educational research and practice. Educational Psychology Review, 18(4), 315–341.

Spielberger, C. D. (1983). Manual for the State-Trait Anxiety Inventory. Consulting Psychologists Press.

Young, D. J. (1999). Affect in Foreign Language and Second Language Learning. McGraw-Hill.

Zhang, X. et al. (2024). Foreign language anxiety research in System between 2004 and 2023: looking back and looking forward. Frontiers in Psychology, 15, 1–14.

Бігич О. Б. (ред.) (2013). Методика навчання іноземних мов і культур: теорія і практика. Ленвіт.

Вербицька О. І. (2020). Психолого-педагогічні умови подолання іншомовної тривожності студентів технічних спеціальностей. Педагогіка і психологія, 2, 45–53.

Загальноєвропейські рекомендації з мовної освіти: вивчення, викладання, оцінювання (2003). Ленвіт.

Кобець А. С., Луговий В. М. (2021). Авіаційна англійська мова: комунікативний підхід. Льотна академія НАУ.

Краєва О. А. (2019). Мовленнєва тривожність студентів у контексті навчання іноземної мови у виші. Наукові записки БДПУ. Серія: Педагогічні науки, 83, 112–120.

Тарнопольський О. Б. (2014). Методика навчання іншомовної мовленнєвої діяльності у вищому мовному закладі освіти. ДУЕП.

Шепеленко Т. Л. (2022). Формування іншомовної комунікативної компетентності майбутніх офіцерів у процесі фахової підготовки. Дис. ... канд. пед. наук. Харківський університет Повітряних Сил.

Шиба, А. (2023). Подолання тривожності студентів, що вивчають іноземні мови в умовах війни в Україні. Молодий вчений, 11 (123), 81–86. https://doi.org/10.32839/2304-5809/2023-11-123-4

##submission.downloads##

Опубліковано

2026-05-30

Як цитувати

Зеленська, О., Величко, В., & Горбов, І. (2026). ПОДОЛАННЯ МОВЛЕННЄВОЇ ТРИВОЖНОСТІ У КУРСАНТІВ НА ЗАНЯТТЯХ З ІНОЗЕМНОЇ МОВИ. Професіоналізм педагога: теоретичні й методичні аспекти, (25), 141–154. https://doi.org/10.31865/2414-9292.25.2026.365928

Номер

Розділ

Статті